ΤΑ ΞΕΦΛΟΥΔΙΣΜΑΤΑ

Του Γιάννη Κουτσοκώσταkoutsokostas giannis resize

Η καλλιέργεια του αραβοσίτου, καλαμποκιού άσπρου ή κόκκινου ήταν από τις πρώτες φροντίδες των Καναλιωτών για να εξασφαλίσουν τη βασική τροφή τους, το ψωμί και ζωοτροφές, την ροκιά ή καλαμποκιά (βλαστός αραβοσίτου)  για τις αγελάδες. Γι’ αυτό έσπερναν τα άνυδρα χωράφια με κοντόροκο (αυτό που έκανε κοντή ροκιά) καλαμπόκι και τα ποτιστικά συνήθως με άσπρο.

Η σπορά του καλαμποκιού γινόταν το Μάιο μήνα και η συγκομιδή άρχιζε για τα άνυδρα κατά το τέλος Αυγούστου με αρχές Σεπτεμβρίου και αντίστοιχα του λευκού κατά το Σεπτέμβριο.  Κάθε γεωργός που είχε σπείρει καλαμπόκι στοίβαζε τους καρπούς του , όταν ωρίμαζαν μέσα σε τσουβάλια. Τα φόρτωνε στα μεταφορικά ζώα και τα άδειαζε σε χώρους αλώνια που φρόντιζε να διαμορφώνει στην αυλή του. Όταν συγκέντρωνε όλους τους καρπούς από τα καλαμπόκια έπρεπε να ακολουθήσει το ξεφλούδισμα. Δηλαδή να ξεκαθαρίσουν το καλαμπόκι από τα ροκόφυλα. Αυτό συνίστατο στην εργασία για την απαλλαγή από τον κωνικό καρπό της ρόκας, των μεμβρανωδών φύλλων που περιέβαλλαν τον καρπό. Αν λάβουμε υπ’ όψιν ότι ο αριθμός των καρπών ήταν αμέτρητος, ήταν σωρός μεγάλος, το ξεφλούδισμα απαιτούσε πολλά εργατικά χέρια. Έτσι αναπτύχθηκε η ανάγκη μιας μορφής συνεργασίας που αγκαλιάστηκε απ’ όλους.

Επειδή πολλές φορές συνέπιπταν τα ξεφλουδίσματα και τα πρόσωπα λιγόστευαν , φρόντιζαν οι νοικοκυραίοι σε συνεννόηση και συνεργασία με τους γείτονες να ορίζουν και το βράδυ που θα γινόταν το ξεφλούδισμα στο σπίτι τους. Με τον τρόπο αυτό γινόταν γνωστό σε ποιο σπίτι θα γινόταν το ξεφλούδισμα. Κάθε νέος ,όταν τελείωνε το δείπνο, έπαιρνε το σουφλί του φτιαγμένο από σκληρό ξηρό ξύλο τσαπουρνιάς ή κέδρου, ή μια μεγάλη πρόκα και πήγαινε να πιάσει θέση γύρω από το σωρό του καλαμποκιού. Με τον ερχομό ο κύκλος από τα πρόσωπα αυξανόταν και το ξεφλούδισμα προχωρούσε ικανοποιητικά.

Το περιβάλλον ήταν γνωστό, ζεστό, φιλικό και ευχάριστο. Οι χωρατατζήδες δημιουργούσαν κέφι, καταπιάνονταν από περιπέτειες συγχωριανών τους και τι δεν έλεγαν, το κοντό τους και το μακρύ!  Έλεγαν εύθυμες ιστορίες που είχαν σχέση με πρόσωπα του χωριού μας και όλοι βρίσκονταν σε έξαρση και εγρήγορση. Ακολουθούσαν αστεία, ανέκδοτα, παραμύθια, αινίγματα και γλωσσοδέτες. Πόσες φορές άκουσαν τα αυτιά μου τη λέξη τυγανία Θεέ μου, τυγανία, αντί του ορθού τυραννία στα ξεφλουδίσματα δε λέγεται. Από τα ξεφλουδίσματα δεν έλειπε και το ομαδικό παιχνίδι η κολοκυθιά. Πόσα κολοκύθια έκανε αυτή η κολοκυθιά κανείς δεν ήξερε!!! Και σαράντα κολοκύθια να φόρτωναν στα μεσοσάμαρα όλων των ποντικιών από τα Κανάλια δε θα σώνονταν!! Το μόνο που πρόσεχε ο καθένας να μη τον πιάσουν στην ώρα του παιχνιδιού αφηρημένο ή κοιμισμένο. Τότε έπρεπε να σηκώσει το βάρος της αστειότητας του παιχνιδιού για πολύ χρόνο. Ήθελε δεν ήθελε έδινε τροφή στους χωρατατζήδες. Οι καλλίφωνοι της παρέας έπιαναν σειρά και χάριζαν ευχάριστες μελωδίες με δημοτικά τραγούδια . πολλές φορές για να δημιουργήσουν σύγχυση έριχναν και κανένα ξεφλουδισμένο καλαμπόκι στο κλεφτοφάναρο που φώτιζε αμυδρά το αλώνι για να σβήσει. Και τότε άρχιζαν οι σκοτεινές ενέργειες. Με το άναμμα του φαναριού επανερχόταν η τάξη.

 Έτσι η εργασία προχωρούσε και τελείωνε ευχάριστα και όλοι ήσαν ικανοποιημένοι, οι νοικοκυραίοι για το ξεφλούδισμα του καλαμποκιού και η παρέα για την ευκαιρία που είχε για μια ευχάριστη συγκέντρωση, και όριζε το επόμενο ξεφλούδισμα. Όταν απομακρύνονταν οι προσερχόμενοι στο ξεφλούδισμα εύχονταν στους νοικοκυραίους «να είναι καλοφάγωτο και του χρόνου να ξαναξεφλουδίσουν περισσότερο καλαμπόκι» και οι νοικοκυραίοι ανταπέδιδαν τις ευχές τους με ευχαριστίες και με παρόμοιες ευχές για δική τους σοδειά.

Τα ξεφλουδίσματα ήταν μια ωραία συνήθεια, είχε το πνεύμα της συνεργασίας, της αλληλοβοήθειας και της ψυχαγωγίας, έφερνε πολύ κοντά τους χωριανούς, σύσφιγγε τις σχέσεις μεταξύ τους. Φυσικά υπάρχουν και περιπτώσεις που μετά τα ξεφλουδίσματα ακολουθούσαν ειδύλλια και συνοικέσια. Η ανάμνηση τέτοιων περιστατικών κάνει την καρδιά μας να φτερουγίζει. Όμορφες εποχές!!

Login