ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΕΣ ΓΙΟΡΤΕΣ

 Οι ονομαστικές γιορτές ήταν μια ευκαιρία για κοσμικές και κοινωνικές συναντήσεις. Ήταν γιορτές με διπλό χαρακτήρα. Θρησκευτικό και κοινωνικό. Το θρησκευτικό μέρος της γιορτής άρχιζε και τελείωνε με τη συμμετοχή του εορταζομένου καθώς και των συγγενών του στη θεία λειτουργία και του πολυχρονίου, ειδικής τελετής για όσους εόρταζαν. Το κανονικό μέρος της γιορτής περιελάμβανε ένα ευρύ φάσμα προετοιμασιών και εορταστικών εκδηλώσεων.

 Αρκετές ημέρες πριν τη γιορτή η οικοδέσποινα ή η μεγάλη κόρη έπρεπε να φροντίσει για τα γλυκά και ποτά καθώς και για τα εδέσματα που θα πρόσφεραν στους επισκέπτες και καλεσμένους στο οικογενειακό τραπέζι. Τα συνηθισμένα γλυκά που έφτιαχναν ήταν κουραμπιέδες και μπακλαβάδες. Οι ευπορότερες οικογένειες του χωριού μας ή αυτές που είχαν γιδοπρόβατα παρασκεύαζαν κουραμπιέδες με βούτυρο και ήταν περισσότερο εύγεστοι και προτιμητέοι από τους επισκέπτες ενώ οι κουραμπιέδες που έκαναν οι περισσότεροι χωριανοί μας με γλύνα (χοιρινό λίπος) ήσαν ανεπιθύμητοι και διατηρητέοι. Όμως στις ανάγκες μας δεν τους χαραμίζαμε. Κάπου κάπου πρόσφεραν και κανένα αγοραστό , ιδίως λουκούμια για τα μικρά παιδιά. Υπολογίζανε τον αριθμό των γλυκών ανάλογα με τον αριθμό των συγχωριανών μας. Επειδή ο αριθμός των παιδιών του χωριού μας στις αρχές της 10ετίας του 50 ήταν αρκετά μεγάλος και οι επισκέψεις τους στους εορτάζοντες ήταν σίγουρες, γιατί τα γλυκίσματα ήταν πρόκληση για τα παιδιά, με αποτέλεσμα να χρειάζονται πολλά γλυκά, σκέφτηκαν μερικοί χωριανοί μας να βγάλουν από τις επισκέψεις τα μικρά παιδιά. Έπεισαν το δάσκαλο του χωριού μας Κώστα Αργύρη να απαγορεύσει στις γιορτές τις επισκέψεις των παιδιών του Δημοτικού Σχολείου. Έτσι τα παιδιά λιμπίζονταν τα γλυκά αλλά δεν τολμούσαν τις επισκέψεις.

Άλλη φροντίδα της οικοδέσποινας ήταν ο ευπρεπισμός του σπιτιού και της αυλής. Μετά το πέρας της θείας λειτουργίας ο εορταζόμενος δεχόταν τις ευχές των συγχωριανών του στο προαύλιο της εκκλησίας ή σε κάποιο καφενείο του χωριού μας και μετά πήγαινε στο σπίτι. Αν ο καιρός ήταν καλός οι επισκέψεις άρχιζαν νωρίς. Οι Κάτω Καναλιώτες παρέες παρέες επισκέπτονταν αδιάκριτα τους εορτάζοντες Πάνω Καναλιώτες και το αντίθετο.

Μετά την απόλυση οι Κάτω Καναλιώτες άρχιζαν τις επισκέψεις ακολουθώντας τη διαδρομή Εκκλησία- Θωμογιωργέϊκα- Σιολέϊκα- Τσιακουκέϊκα- Καλτσέϊκα- Κορκοβελέϊκα- Σαμαρκέϊκα με προορισμό τις μεσημβρινές ώρες να βρίσκονται στα Κάτω Κανάλια. Οι πάνω Καναλιώτες με δικές τους παρέες άρχιζαν τις επισκέψεις μετά το μεσημβρινό φαγητό. Δεν ακολουθούσαν την ανωτέρω πορεία, αλλά την καθόριζαν ανάλογα με τις προτιμήσεις τους. Περνούσαν απ’ όλα τα σπίτια που είχαν γιορτή και κατέληγαν στα Κάτω Κανάλια από τα Στριφτέϊκα μέχρι τον Κούμαρο. Συνέβαινε δυο ή περισσότερες παρέες επισκεπτών να συναντιόνται στο σπίτι του εορτάζοντα. Ο χώρος δεν ήταν αρκετός και έτσι η προηγούμενη παρέα αναγκαζόταν να επισκεφτεί άλλον εορτάζοντα. Όχι μόνο τα σπίτια αλλά και οι δρόμοι ήταν γεμάτοι από περαστικούς. Ήταν πραγματικό πανηγύρι. Ο εορταζόμενος δεχόταν πολλές ευχές προσαρμοσμένες στην ηλικία  του, στις ανάγκες του, στις επιθυμίες του αλλά και πειράγματα. Ήταν γιορτή, είχε και το φαιδρό μέρος. Επακολουθούσαν τα κεράσματα και τα ποτά. Οι γλώσσες των επισκεπτών με το ποτά λύνονταν και έλεγαν και λόγια και τραγούδια, και τα τραγούδια έφερναν και το χορό.

Αλήθεια πόσες χαρούμενες στιγμές έχουμε ζήσει στο παρελθόν!

Φεύγοντας από το σπίτι του εορτάζοντα ο καθένας κράταγε σε μια πετσέτα ή μαντήλι ή σε λαδόκολλα τα γλυκά και όταν έφτανε στο σπίτι του περνώντας από όλους τους εορτάζοντες είχε πολλά και ποικίλα γλυκά προς τέρψη όλης της οικογένειας. Εάν ήταν δυο ή και περισσότερα τα άτομα μιας οικογένειας που επισκέφτηκαν τους εορτάζοντες η συγκομιδή γλυκών ήταν αρκετή. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι επισκέπτες πήγαιναν στα σπίτια των εορταζόντων αδιάκριτα, αυθόρμητα, παραμέριζαν τις μεταξύ τους διαφορές και το σπουδαιότερο χωρίς δώρα προς τον εορτάζοντα. Πόσο απλές και αβασάνιστες ήταν τότε οι γιορτές και πόσο βασανιστικές γίνονται σήμερα για τους επισκέπτες! Αυτός που γιόρταζε δεχόταν συνειδητά όλη τη διαδικασία του εθίμου της γιορτής με ευχαρίστηση και αποκόμιζε μια ευχάριστη ανάμνηση. Πολλές φορές η γιορτή σε ορισμένους τελείωνε με γλέντι. Φίλοι, συγγενείς, γνωστοί ολοκλήρωναν τη χαρά τους με το φαγοπότι, τραγούδι και χορό. Για τους άνδρες οι ονομαστικές γιορτές , αν δεν πενθούσαν, θεωρούνταν επιβεβλημένες και είχαν άλλη διάσταση ενώ για τις γυναίκες δεν επεδείκνυαν το ίδιο ενδιαφέρον

Στις γιορτές οι μόνοι παραπονούμενοι ΄ήταν τα παιδιά του Δημοτικού Σχολείου. Είχαν μια ευκαιρία να γλυκάνουν τα χείλη τους, αλλά το φάσμα της βέργας του δασκάλου τους απέτρεπε να πραγματοποιήσουν επισκέψεις. Όμως μόλις νύχτωνε κάποια παιδιά σε συγγενείς τους τολμούσαν να κάνουν επισκέψεις. Αν ήταν τυχερά θα έπαιρναν γλυκά που πρόσφεραν στους μεγάλους, αν όμως τύχαινε να σωθούν θα έφευγαν με ένα λουκούμι. Και αυτό κάτι ήταν

Μεγάλη κινητικότητα παρατηρείταν στις γιορτές του Αγ. Δημητρίου, Αγ. Αθανασίου, Αγ. Γεωργίου και Αγ. Κων/νου. Το καλοκαίρι λόγω των ασχολιών όλων των χωριανών μας δεν είχαν ευκαιρίες για γιορτές.

Login