Ποιμενικοί οικισμοί

ΠΟΙΜΕΝΙΚΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ

(πλησίον του Μοναστηρίου της Παναγίας της Ρουστιανίτισσας)

Του Γιάννη Κουτσοκώσταkoutsokostas giannis resize

            Στις δραστηριότητες επιβίωσης των μοναχών και το περιοίκων του Μοναστηρίου της Ρούστιανης έγινε εκτενής αναφορά στην αιγοπροβατοτροφία κατά την προεπαναστατική περίοδο. Το γεγονός ότι πάσα ζωική ή φυτική παραγωγή υπόκειταν σε υψηλή φορολογία από τους Τούρκους αποθάρρυνε τους ιδιώτες περιοίκους να ασχοληθούν με την κτηνοτροφική εκμετάλλευση. Έτσι το Μοναστήρι με τα προνόμια που απολάμβανε ανέπτυξε και αυτή τη δραστηριότητα επιτυχώς. Χιλιάδες αιγοπροβάτων συντηρούσαν οι μοναχοί με τη βοήθεια των τσοπάνηδων περιοίκων. Όμως φρόντιζαν να είναι διασπαρμένα σε ολιγάριθμα κοπάδια για να μπορούν εύκολα να τα συντηρούν και σε περίπτωση κινδύνου να τα μετακινούν αποτελεσματικά σε ασφαλές καταφύγιο που ήταν το Κρυφό.

ΤΑ ΠΑΝΗΓΥΡΙΑ

Του Γιάννη Κουτσοκώσταkoutsokostas giannis resize

 

Τα πανηγύρια αποτελούσαν συνέχεια των εορτών, θρησκευτικών και ονομαστικών. Δυο μεγάλα πανηγύρια γίνονταν στο χωριό μας. Στον εορτασμό της ανακομιδής των λειψάνων του Αγίου Αθανασίου, που είναι πολιούχος του χωριού μας, στις 2 Μαΐου, και στον εορτασμό της γεννήσεως της Θεοτόκου στις 8 Σεπτεμβρίου στο Μοναστήρι της Ρούστιανης. Σε κάθε πανηγύρι προηγείταν το εκκλησιαστικό και το τελετουργικό μέρος.

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΓΙΟΡΤΕΣ

Του Γιάννη Κουτσοκώσταkoutsokostas giannis resize

Στις μεγάλες θρησκευτικές γιορτές των Χριστουγέννων και του Πάσχα καθώς και στις γιορτές της Υπεραγίας Θεοτόκου και των Αγίων όλοι οι χωριανοί μας με το δικό του τρόπο ο καθένας, συμμετείχαν ενεργά και νοερά. Η Ελληνορθόδοξη παράδοση ήταν σεβαστή και αποδεκτή από όλους. Η νηστεία τόσο της Σαρακοστής από 15 Νοεμβρίου μέχρι 25 Δεκεμβρίου όσο και της Μεγάλης Σαρακοστής για το Πάσχα δεν ήταν τυπική, αλλά ουσιαστική και την τηρούσαν μικροί μεγάλοι παρ’ όλο που τα εδέσματά της ήταν λιγοστά. Το τέλος της νηστείας σφραγιζόταν με τη θεία Κοινωνία.

ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΕΣ ΓΙΟΡΤΕΣ

Του Γιάννη Κουτσοκώσταkoutsokostas giannis resize

 Οι ονομαστικές γιορτές ήταν μια ευκαιρία για κοσμικές και κοινωνικές συναντήσεις. Ήταν γιορτές με διπλό χαρακτήρα. Θρησκευτικό και κοινωνικό. Το θρησκευτικό μέρος της γιορτής άρχιζε και τελείωνε με τη συμμετοχή του εορταζομένου καθώς και των συγγενών του στη θεία λειτουργία και του πολυχρονίου, ειδικής τελετής για όσους εόρταζαν. Το κανονικό μέρος της γιορτής περιελάμβανε ένα ευρύ φάσμα προετοιμασιών και εορταστικών εκδηλώσεων.

ΤΟ ΚΑΝΑΛΙΟΡΕΜΑ

 Του Γιάννη Κουτσοκώσταkoutsokostas giannis resize

Μέχρι τα μέσα του 19ου μ.Χ αιώνα το Καναλιόρεμα ήταν ένα μικρό ρυάκι, ένα χαντάκι, που ξεκινούσε από την κορυφή των Αγίων Θεοδώρων και έφτανε στο Ρουστιανίτη. Σ’ αυτό έρρεαν τα νερά από τις πηγές, τις βροχές και τα χιόνια, έως ότου ένας συγχωριανός μας, κατά τις μαρτυρίες επώνυμων ο πατέρας του  Γληγοροκώστα (Γρηγόριος Σίψας), βόσκοντας τα αιγοπρόβατά του στην περιοχή Κριθαράκια- Άγιοι Θεόδωροι άναψε φωτιά.

ΡΟΥΣΤΙΑΝΙΤΗΣ

 Του Γιάννη Κουτσοκώσταkoutsokostas giannis resize

Ο Ρουστιανίτης είναι παραπόταμος του Σπερχειού ποταμού, αρχίζει από τα Δρέματα (δυο ρέματα), Πουγκακιώτικο(ρέμα του Καλαμίδα) και Παλαιοχωριάτικο (Καλογερόρεμα) και ενώνεται με το Σπερχειό.

ΣΠΕΡΧΕΙΟΣ ΠΟΤΑΜΟΣ - ΑΛΑΜΑΝΑ

  Του Γιάννη Κουτσοκώσταkoutsokostas giannis resize

Ο ποταμός Σπερχειός πηγάζει από τον Τυμφρηστό (Βελούχι) και από την Οξιά, οροσειρά που αρχίζει από τον Τυμφρηστό και φτάνει μέχρι τα Βαρδούσια, και εκβάλει στον Μαλλιακό κόλπο. Έχει μήκος 82 χιλιόμετρα και ποτίζει την ομώνυμη κοιλάδα.

Στο ρουν του δέχεται πολλούς παραποτάμους και χειμάρρους. Το όνομά του προέρχεται από το ρήμα σπέρχω που σημαίνει σπεύδω, ρέω ορμητικά. Έχει ακόμη και το όνομα Αλαμάνα, που προέρχεται από τους Αλαμανίτες. Οι Αλαμανίτες ήσαν Γερμανικά φύλα που έλαβαν μέρος στην Γ’ σταυροφορία το 1119 μ.Χ με αρχηγούς τον Αυτοκράτορα της Γερμανίας Φρειδερίκο, το Βασιλιά της Αγγλίας Ριχάρδο τον Λεοντόκαρδο και το Βασιλιά της Γαλλίας Φίλιππο – Αύγουστο. Όταν ο Αυτοκράτορας των Γερμανών πέθανε στη Μικρά Ασία, τα Γερμανικά φύλα δεν ακολούθησαν τους σταυροφόρους και διαλύθηκαν. Οι Αλαμανίτες όταν έφτασαν στην Ηπειρωτική Ελλάδα, την οποία και κατέστρεψαν, εγκαταστάθηκαν στην παραποτάμια περιοχή του Σπερχειού ποταμού. Έτσι από τους νέους κατοίκους της περιοχής ο ποταμός πήρε την ονομασία Αλαμάνα.

Κατά την αρχαιότητα, στην κοιλάδα του Σπερχειού ποταμού κατοικούσαν οι Αινιάνες. Το 995 μ.Χ στις όχθες του ανωτέρω ποταμού ο Νικηφόρος Ουρανός συνέτριψε τους Βουλγάρους και απάλλαξε τον Ελληνικό χώρο από τις επιδρομές τους. Επίσης είναι γνωστό το γεφύρι της Αλαμάνας όπου το 1821 ο Αθανάσιος Διάκος προέβαλλε γενναία αντίσταση πολεμώντας τους Τούρκους. 

Τοπωνύμια κτητικά

Του Γιάννη Κουτσοκώσταkoutsokostas giannis resize

Στην αλυσίδα των τοπωνυμιών του χωριού μας μπορούμε να προσθέσουμε ακόμη έναν κρίκο με τοπωνύμια που έχουν σχέση με τον κτήτορα της γης, τον ιδιοκτήτη. Εφ’ όσον το δικαίωμα της ιδιοκτησίας γης είναι αναγνωρισμένο και κατοχυρωμένο νομικά, επόμενο είναι και οι ιδιοκτησίες να φέρουν το όνομα του ιδιοκτήτη. Όμως ορισμένα τοπωνύμια προσδιορίζουν τοπικά ευρύτερη περιοχή όπως τα Γαλανέϊκα, τα Τσιακουκέϊκα, τα Στέϊκα, τα Σιψέϊκα, τα Γκλαβέϊκα, τα Σπανέϊκα, τα Μπουρέϊκα, τα Σολέϊκα, τα Κουκιανέϊκα, τα Κορκοβελέϊκα, τα Πιλατέϊκα, τα Αγγελέϊκα, τα Τσιοκέϊκα. Ακόμη υπάρχουν τοπωνύμια και σήμερα που έχουν την προέλευση από κάποιο ιδιοκτήτη, όπως η τοποθεσία του Κλού (χωλού). Η τοποθεσία αυτή ανήκε σε κάποιο εκ’ γενετής χωλό. Άλλα τέτοια τοπωνύμια είναι του Κουκιορήγα, του Χατζοβαγγέλη, του Γιαννέλου, του Καρφή, του Μακραντώνη κ.α

Μελετώντας τα τοπωνύμια του χωριού μας εννοιολογικά, ετυμολογικά, πραγματολογικά, εμβαθύνουμε περισσότερο στην ιστορία του χωριού μας

Τοπωνύμια Χλωρίδας

Του Γιάννη Κουτσοκώσταkoutsokostas giannis resize 

Φυσικά και η χλωρίδα, το σύνολο των φυτών που ευδοκιμούν στο χωριό μας έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην ανοματοδοσία πολλών περιοχών χαρίζοντας το όνομά τους στις αντίστοιχες τοποθεσίες. Τόσο τα οπωροφόρα δέντρα, τα εξημερωμένα, όσο και τα άγρια έχουν άμεση σχέση με τις καθημερινές δραστηριότητες των κατοίκων του χωριού μας και επόμενο είναι να αποτελούν και εννοιολογικό στοιχείο ονομασίας των περιοχών όπου φύονται και καλλιεργούνται. Έτσι έχουμε τις περιοχές Μηλιά, Αχλαδιά προς την ευρύτερη περιοχή της Φτελιάς. Η ονομασία της περιοχής Φτελιά οφείλεται στην ύπαρξη του φυτού Πτελέας, Φτελιάς. Το παράδοξο είναι ότι στην ανωτέρω περιοχή δε συναντάμε ούτε ένα δέντρο φτελιάς ή καραγάτσι. Αν και στο παρελθόν στην ομώνυμη περιοχή υπήρχαν πολλές φτελιές η εμφάνιση προσβλητικών βακτηριδίων για τις φτελιές, επέφερε την εξαφάνισή της. Άφησαν όμως το όνομα στην περιοχή.

Τοπωνύμια χρηστικά

Του Γιάννη Κουτσοκώσταkoutsokostas giannis resize

Είναι γεγονός ότι το έδαφος του χωριού μας δεν το χρησιμοποίησαν οι πρόγονοί μας μόνο για την  καλλιέργεια της γης αλλά και για άλλες χρήσεις οι οποίες και αυτές με τη σειρά τους βάπτισαν με ονόματα αντίστοιχα τις τοποθεσίες. Η ενασχόλησή τους με την κτηνοτροφία, ιδίως με την εκτροφή των αιγοπροβάτων, τους ανάγκασε εκτός από τους μόνιμους στάβλους, μαντριά που είχαν κατά τη θερινή περίοδο να κάνουν νέα μαντριά έξω από τους οικισμούς βάζοντας ξεχωριστά τα γίδια, ξεχωριστά τα ζυγούρια και τα πρόβατα. Έτσι και οι τοποθεσίες πήραν ανάλογα ονόματα. Γιδομάντρια, Ζυγουρομάντρια, Παλιομάντρια, Στρούγκα, Στρουγκούλα. Σε άλλη τοποθεσία πήγαιναν τις αγελάδες, στο Γιαλαδόσταλο. Το Σεπτέμβριο μήνα οι προβατοτρόφοι για να επιταχύνουν τον οργασμό των προβάτων τοποθετούσαν επάνω σε πλάκες λίθινες αλάτι όπου πήγαιναν τα πρόβατα και το έγλυφαν. Έτσι οι περιοχές αυτές ονομάστηκαν Αλαταρές.

Calendar Events

December 2018
S M T W T F S
25 26 27 28 29 30 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 1 2 3 4 5

Καιρός

Καιρός σήμερα και πρόγνωση καιρού για κάθε περιοχή

Login